اسد الله معطوفى
929
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
در پايان اين قسمت به معرفى اجمالى مهمترين طوايف منطقه كتول و دهنه محمدآباد مىپردازيم كه نام تعدادى از آنها را مىتوان بر سنگ مزارهاى ناحيه كوهستانى ، كوهپايهاى و دشتى مشاهده نمود : 43 1 - ديلم : كه مشتمل بر 4 تيره بزرگ : ديلم ، دوستى ، كمرو بالاخلى ( خيلى ) مىباشند . ديلمها به احتمال زياد بازمانده ديلميان قديم هستند كه بدلايل مختلف بخشى از آن به اين نواحى آمدند . در صفحات بعد در زمان معرفى گورستان روستاى « مايان » به معرفى كامل اين طايفه كه چند سنگ هم بنام آنها در آنجا يافت شده ، پرداختهايم . 2 - پلنگ : مشتمل بر دو تيره پلنگ و اسفنديارى هستند . نام « پلنگ كتولى » در وقفنامهاى مربوط به سال 1132 ه ( سه سال آخر حكومت سلطان حسين صفوى ) آمده است . بنابراين اين طايفه كتولى حداقل 300 سال پيش در اين منطقه ميزيستند . 3 - كفشگر : از طايفه بزرگ ايالت استراباد كه بخشى در بلوك سدن رستاق ( غرب شهر استراباد ، حدود روشنآباد ، كفشگيرى ، شموشك و مياندره ) و بخشى ديگر در بلوك كتول ( شرق شهر استراباد ، حدود فاضلآباد ) تا دهنه محمدآباد كتول مىزيستند . اين طايفه را هم قبلا بطور كامل معرفى كردهايم و اعلام نموديم كه حداقل از عصر تيموريان ( حدود 600 سال پيش ) در اين نواحى از خاندانهاى بزرگ محسوب مىشدند . در اينجا هم بطور خلاصه اشاره مىگردد كه در وقفنامه سال 919 ه خواجه سيف الدين مظفر بتكچى از خانها و رجال متنفذ استراباد در اواخر عهد تيمورى و اوايل عصر صفوى ، در زمان شرح و معرفى رقبات وقفى ، در قسمت بلوك فخر عماد الدين استراباد ( حدود تقىآباد و فاضلآباد تا شرق علىآباد كتول فعلى ) ، از قريه حاجىپادار نام مىبرد كه : « از غرب به جوى ( نهر - رود ) قراق ( قرق كنونى ) محدود و در تصرف سيادت مأب خواجه محمد پسر خواجه مظفر كفشگر است . از جنوب به قريه انديجانآباد كه در تصرف خواجه ناصر الدين محمد بن خواجه قاضى كفشگر ، و قسمتى هم به قريه الازمن متصل كه در تصرف خواجه گستهم بن خواجه مسيب كفشگر بوده و شمالا هم پيوسته به قريه الوستان و قريه قوزلق است » . جمعيت اين طايفه بتدريج فاميلهاى خود را عوض كرده و دقيقا معلوم نيست احفاد و بازماندگان آنها در منطقه كتول كدام خاندان يا طايفه فعلى هستند . 4 - كتولى : كه سه تيره عمده آنها ايمانى ، اصلانى و خسروى هستند . اكثر خوانين كتول از تيره ايمانى محسوب مىشدند .